OKS ve ÖSS adaylarının yaşayacağı sınav stresini uzmanlar nasıl yorumladı?

Aynı anda 2 milyon kişi, aynı sınav kağıtlarında geleceklerini kodlayacak. Kültür Dershanesi rehberlik uzmanları ve Memory Center uzman psikologlarıyla, sınav stresinin nasıl oluştuğu, baş etmenin yolları ve ailelerin bilmesi gerekenler sizler için konuşuldu.

Uzman Psikolog Orhan Gümüşel:

Vücudumuzda stres hormonları bulunuyor. Sınav, geleceÄŸe bir yatırım olarak deÄŸerlendirildiÄŸi için ve sınavı kazanmak geleceÄŸi kazanmakla eÅŸleÅŸtirildiÄŸi için çok önemli ve deÄŸerli bir unsur haline geliyor. Sınava girmek, normal ÅŸartlarda her insanı stres altına sokar. OKS ve ÖSS söz konusu olunca, durum daha da ciddileÅŸiyor. Çünkü gençler yaklaşık 1 yıl boyunca bu sınava hazırlanıyor ve “EÄŸer bu sınavı kazanamazsam, kiÅŸilik deÄŸerim zedelenecek” diye düşünüyor. Kendi benlikleriyle ilgili bir sıkıntı olduÄŸu için üzerlerinde büyük bir baskı hissediyorlar.

Baskının sonuçları

1. “Bu sınav benim her ÅŸeyim, mutlaka kazanmak zorundayım, kazanamazsam ne olacak?” sorusu ön plana çıkıyor.

2. Genç, sadece akademik gelişimi ön plana çıkartıyor ve bütünü bir kenara koyarak yalnızca bunu düşünüyor.

3. Sınav adayı tek bir noktaya odaklandığı için görevlerini yerine getirmemeye başlıyor. Ya da tam tersi bir şekilde aşırı motivasyonla abartılı bir şekilde yükleniyor. Sonuçta, bu beynin normal işleyişini, doğru analizler yapabilmesini engelliyor.

Öğrenci aklından sürekli olarak ÅŸunları geçirir: “Bu sınavı kazanmalıyım.” “Nasıl kazanmalıyım?” “Çalışmalıyım.” “Oturup çalışayım.” Masaya oturduÄŸunda ise aklına hemen en sondaki soru gelir: “Kazanamazsam ne olacak?” Bu noktadan sonra öğrenci çalışmayı bırakır ve kazanamamayı düşünür. Bu durum, sınav esnasında bile yaÅŸanabilir. Bu düşünce zihni kilitler ve o andan sonra öğrenci baÅŸarısız olur.

Kültür Dershanesi Rehberlik Uzmanı Hacer İlhan:

1 milyon 700 bin öğrenci sınava giriyor. 200 bin öğrenci ancak bir lisans programına yerleÅŸiyor ve bu rakamın da ancak yarısı girdiÄŸi bölümden memnun kalıyor. Ancak 100 bin kiÅŸilik bir öğrenci topluluÄŸu mutlu olabilecek. Bu, tek başına bile bir kaygı unsurudur. Aşırı duyarlılık, yoÄŸun duygulanımlar, kendine güvende azalma, gerçek dışı ve karamsar düşünceler… Bütün bunlar, sınav geçtikten sonra da devam edebilecek kaygı süreçleridir. Öğrenci bu etkileri, daha sonraki hayati sınavlarda da yaÅŸayabilir.

Kaygının belirtileri

* Baş ağrısı, kalp çarpıntısı, terleme, yerinde duramama

* Ürperme ve titreme, sindirim ve boşaltım sisteminde rahatsızlık, mide spazmları ya da sürekli tuvalete gitme isteği

* Yeme düzeninde bozulma (Vücut şeker tüketmek ister.)

* Sebepsiz bayılmalar, boyunda sertleşme, gerinme isteği ya da parmakları çıtırdatma eğilimi

* Bel ağrısı, adet düzeninin bozulması

* Büyüme hormonu da etkilenir (Boy daha kısa kalır, diyabet hastalığı görülebilir).